پژوهشنامه رسانه بین الملل

پژوهشنامه رسانه بین الملل

واکاوی کارکردهای فضای مجازی در توسعه پایدار روابط بین‌الملل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مهدی حاجی احمدی 1
نازنین ملکیان 2
1 دانشجوی دکتری رشته علوم ارتباطات، گروه علوم ارتباطات، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.
2 دانشیار علوم ارتباطات،گروه علوم ارتباطات، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.
10.22034/imrl.2025.515708.1308
چکیده
چکیده

در دنیای امروزی، فضای مجازی به‌عنوان فضای لامکان، نقش برجسته‌ای در تعاملات بین‌المللی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر فضای مجازی بر توسعه پایدار روابط بین‌المللی با رویکرد تحلیلی-انتقادی و روش تحقیق آمیخته انجام شده است. در بخش کیفی، از روش دلفی و تحلیل محتوای موضوعی برای شناسایی کارکردهای فضای مجازی، استفاده شد. جامعه آماری این بخش شامل مدیران و کارشناسان فضای مجازی و روابط بین‌المللی بود. حجم نمونه بر اساس معیار اشباع نظری 30 نفر تعیین شد که به روش هدفمند انتخاب شدند. در مرحله کمی، جامعه آماری شامل کلیه متخصصین و صاحب‌نظران حوزه فضای مجازی و روابط بین‌المللی دارای حداقل مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد بود. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 384 تعیین و به روش تصادفی ساده توزیع شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی محتوایی توسط 10 نفر از متخصصین و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (α=0.87) تأیید شد. داده‌های گردآوری‌شده به کمک نرم‌افزار SPSS تحلیل شد و آزمون‌های آماری مانند تحلیل عاملی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه برای بررسی روابط بین متغیرها و آزمون فرضیه‌ها به کار گرفته شد. نتایج نشان داد: فضای مجازی نقش معناداری در توسعه پایدار روابط بین‌المللی دارد. کارکردهای اقتصادی فضای مجازی بیشترین تأثیر را داشتند، در حالی که کارکردهای اجتماعی و زیست‌محیطی تأثیرات معناداری اما کمتری نسبت به اقتصادی داشتند.
کلیدواژه‌ها
فضای مجازی
روابط بین الملل
توسعه پایدار
شبکه های اجتماعی

عنوان مقاله English

Analyzing the functions of cyberspace in developing sustainable international relations

نویسندگان English

mahdi hajiahmadi 1
nazanin malekian 2
1 Ph.D. Candidate in Communication Sciences, Department of Communication Sciences, Faculty of Communication and Media, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran.
2 Associate Professor of Communication Sciences, Department of Communication Sciences, Faculty of Communication and Media, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran.
چکیده English

In today's world, virtual space, as a placeless domain, plays a prominent role in international interactions. The present study was conducted with the aim of examining the impact of virtual space on the sustainable development of international relations, using an analytical-critical approach and a mixed-methods research design. In the qualitative phase, the Delphi method and thematic content analysis were employed to identify the functions of virtual space. The statistical population of this phase included managers and experts in virtual space and international relations. The sample size was determined to be 30 individuals based on the criterion of theoretical saturation and was selected using a purposive sampling method.

In the quantitative phase, the statistical population consisted of all specialists and experts in the field of virtual space and international relations holding at least a master’s degree. The sample size was determined to be 384 according to Cochran's formula and was distributed using simple random sampling. The data collection tool included a researcher-made questionnaire, whose content validity was confirmed by 10 experts, and its reliability was verified using Cronbach's alpha coefficient . The collected data were analyzed using SPSS software, and statistical tests such as factor analysis, Pearson correlation and multiple regression were applied to examine the relationships between variables and test hypotheses.

The results indicated that virtual space has significant role in the sustainable development of international relations. The economic functions ofvirtual space had the greatest impact, while social and environmental functions exhibited significant but lesser impacts compared to economic domain.,

کلیدواژه‌ها English

Virtual Space
International Relations
Sustainable Development
Social Networks

منابع و مآخذ

ابوالقاسمی، میثم، عسگرخانی، ابومحمد، مرادی، مریم. و صلاحی، سهراب (1400). واکاوی نقش رسانه‌ها در افزایش قدرت نرم ایالات متحده آمریکا (نمونه موردی ایران). فصلنامه پژوهش‌‌های سیاسی جهان اسلام. 11(چهارم)، 175-194.
آقایی، سیدداوود، صادقی، سیدسعید. و هادی، داریوش. (1391). واکاوی نقش اینترنت و رسانه های اجتماعی جدید در تحولات منطقه خاورمیانه و شمال افریقا (اطلاع رسانی, سازماندهی و گسترش سریع تحولات). روابط خارجی. 4 (2 (پیاپی 14))، 7-33.
تومی، ایلکا (1383). جامعه دانایی و پرسش‌‌های پژوهشی آینده. (ترجمه اسماعیل یزدان پور). چاپ اول. تهران: مرکز پژوهش‌‌های ارتباطات کشور.
حاجی‌احمدی, مهدی، ملکیان, نازنین (1403). واکاوی نقش دیپلماسی رسانه‌ای در قدرت داخلی و روابط بین‌المللی کشورهای در حال توسعه. فصلنامه سیاست خارجی 3 (38)، 127-166.
روحانی, ابوالفضل. و روحانی, مهدی  (1402). نقش فضای مجازی در حکمرانی ملی ج.ا.ایران. مطالعات بین‌ رشته‌ای دانش راهبردی. 13(53), 84-61.
ظریف، محمدجواد (1387). دیپلماسی چندجانبه. تهران: انتشارات دانشکده روابط بین‌الملل.
کاستلز، مانوئل (1385). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ (جلد 1، ظهور جامعة شبکه‌ای). (ترجمه‌ احد علیقلیان، افشین خاکباز. حسن چاوشیان). تهران: نشر طرح نو، چاپ پنجم.
کاستلز، مانوئل (1385). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ (جلد 2، قدرت هویت). (ترجمه: احد علیقلیان، افشین خاکباز، حسن چاوشیان). تهران: نشر طرح نو، چاپ پنجم.
کاستلز، مانوئل (1385). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ (جلد 3، پایان هزاره). (ترجمه احد علیقلیان، افشین خاکباز، حسن چاوشیان). تهران: نشر طرح نو، چاپ پنجم.
گل‌محمدی، احمد (1386). جهانی‌شدن، فرهنگ، هویت. تهران: نشر نی.
محسنی، منوچهر (1380). جامعه‌شناسی جامعه‌ی اطلاعاتی. تهران: نشر دیدار. چاپ اول.
مهربانی‌فر, حسین (1403). واکاوی نسبت رسانه‌های محلی و حکمرانی مردمی در سیاست‌های رسانه‌ای فرادستی نظام جمهوری اسلامی ایران. مطالعات میان‌رشته‌ای تمدنی انقلاب اسلامی، 2(7)، 135-161.
 
 
Bell, D. (1980). The social framework of the information society. The microelectronics revolution, Basil Blackwell, Oxford.
Bjola, C., & Manor, I. (2022). The rise of digital diplomacy. In: The Oxford Handbook of Modern Diplomacy. Oxford University Press, 451-468.
Castells, M. (2010). The rise of the network society: The information age: Economy, society, and culture. Wiley-Blackwell. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/book/10.1002/9781444319514
Castells, Manuel, (1997), The Informational City: Information Technology, Economic Restructuring and the Urban-Regional process. Oxford: Blacwell.
Ebo, E. (1996), Media Diplomacy and Foreign Policy: Toward a Theoretical Frameworks, In: A. Malek (ed.), News Media and Foreign Relations, New York, Routledge.
Gilboa, E. (2002), Global Communication and Foreign Policy, Journal of Communication.
Farrell, H., & Newman, A. L. (2019). Weaponized Interdependence: How Global Economic Networks Shape State Coercion. International Security, 44(1), 42–79.
Hampton, K. N., Goulet, L. S., Rainie, L., & Purcell, K. (2011). Social networking sites and our lives. Pew Research Center. Doi:https://www.pewresearch.org
Harvey, D. (1989). The condition of postmodernity: An enquiry into the origins of cultural change . Blackwell Publishers
Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of Social Media. Business Horizons, 53(1), 59–68. 10.1016/j.bushor.2009.09.0
Kello, L., 2023. The State in the Digital Era: Supreme or in Decline?. In Digital International Relations (pp. 51-72). Routledge. https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781003437963-4/state-digital-era-lucas-kello
Maurer, T. (2020). Cyberspace and International Relations: Rising Powers, Proxies, and Norms Doctoral dissertation). Freie Universität Berlin Repository. https://refubium.fu-berlin.de/handle/fub188/26495
Nye, J. S. (2022). The Future of Power in the Digital Age. The Washington Quarterly, 45(3), 7-22. https://books.google.com/books/about/The_Future_of_Power.html?id=jThyCT8d3mYC
Prasad, Rama (2002), Communication and Foreign Policy, Journal of Communication, Dec.
Sheafer, Tamir and Itay Gabay. (2009), The Media and Public Diplomacy; A Strategic Contest over international Agenda Building and Frame Building, Political Communication, Volume 26, Issue 4.
Taylor, P. M. (1997), Global Communicatio, International Affairs and the Media Since 1945, New York, Routledge.
UNESCO. (2022). Global education monitoring report 2022: Non-state actors in education. UNESCO. Doi:https://en.unesco.org/gem-report/report/2022/non-state-actors
United Nations [UN]. (2022). Secretary-General's roadmap for digital cooperation. United Nations. Doi:https://www.un.org/en/content/digital-cooperation-roadmap
UNODC (United Nations Office on Drugs and Crime). (2020). Global report on cybercrime and digital cooperation. UNODC Publications. Doi:https://www.unodc.org
UNODC. (2020). Global Report on Cybercrime. United Nations Office on Drugs and Crime.
Zhang, Li (2010), The Rise of China: Media Perception and Implications for International Politics, Journal of Contemporary China.