پژوهشنامه رسانه بین الملل

پژوهشنامه رسانه بین الملل

بایسته های رسانه ای در خصوص معاهده راهبردی ایران و روسیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه روزنامه نگاری، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه روزنامه نگاری، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صدا وسیما، تهران، ایران.
10.22034/imrl.2025.501306.1286
چکیده
معاهده راهبردی ایران و روسیه، به عنوان یک سند کلیدی دارای ابعاد سیاسی، اقتصادی، نظامی و فرهنگی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی نحوه و ابعاد مختلف بازنمایی این توافق در رسانه‌های متفاوت و بایسته های چگونگی پرداختن به آن در رسانه های جمهوری اسلامی ایران، بویژه رسانه های برون مرزی است. برای تحلیل این موضوع، از روش تحلیل محتوای کیفی با تکنیک مطالعه اسنادی و مصاحبه عمیق استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که بیشتر رسانه‌های داخلی، این توافق را به عنوان یک موفقیت دیپلماتیک و اقتصادی معرفی کرده و بر تقویت روابط دو کشور در برابر فشارهای خارجی تاکید می‌کنند. در مقابل، رسانه‌های منتقد به بررسی دقیق‌تر ابعاد مختلف توافق و هزینه‌های محتمل آن می‌پردازند و وابستگی به روسیه را به چالش می‌کشند. همچنین، رسانه‌های غربی این توافق را به عنوان تهدیدی برای منافع آمریکایی و هم‌پیمانانش در خاورمیانه تحلیل می‌کنند. نتایج این پژوهش بر لزوم رعایت بایسته‌های رسانه‌ای، شامل تحلیل دقیق محتوای اخبار، ارائه دیدگاه‌های مختلف و پرهیز از هیجان‌زدگی تأکید دارد و نقش رسانه‌ها در شکل‌دهی به درک عمومی و تأثیرگذاری معاهده مورد پژوهش را، بر سیاست‌گذاری‌ها، اساسی می‌داند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Media Imperatives Regarding the Strategic Agreement between Iran and Russia

نویسندگان English

jahandar amiri 1
Ebrahim Fathi 2
1 Assistant Professor, Department of Journalism, Faculty of Communication and Media, IRIB University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of Journalism, Faculty of Communication and Media, IRIB University, Tehran, Iran.
چکیده English

The main objective of this research is to examine the various dimensions of representation of this agreement in different media and the imperatives of how to address it in the mass media of the Islamic Republic of Iran, particularly in international media. The aforementioned agreement is considered a key document with significant political, economic, military, and cultural dimensions. To analyze this issue, a qualitative content analysis method with a documentary study and in-depth interview technique has been used. The findings show that most domestic media have introduced this agreement as a successful diplomatic and economic achievement, emphasizing the strengthening of relations between the two countries in the face of external pressures. In contrast, critical media have examined the different dimensions of the agreement in more detail and challenged the dependence on Russia. Moreover, Western media have analyzed this agreement as a threat to American interests and its allies in the Middle East. The results of this research emphasize the importance of observing media imperatives, including a detailed analysis of news content, presenting different perspectives, and avoiding sensationalism, and highlight the crucial role of media in shaping public understanding and influencing policy-making.

کلیدواژه‌ها English

Media Imperatives
Strategic Agreement
Iran
Russia
ایزدی، فواد؛ سقایی، حکیمه. (1387). تحلیل گفتمان سرمقاله های روزنامه های برجسته آمریکا درباره برنامه هسته ای ایران. رسانه، 73 (87): 125-101.
بلیک، رید، و هارولدسن، ادوین. (1390). طبقه بندی مفاهیم در ارتباطات (م. اوحدی، مترجم). تهران: سروش.
حق‌شناس، محمد امیر، اکبری، کمال(1399). بایسته های محتوایی دیپلماسی رسانه ای ایران در مناطق روس زبان. پژوهشنامه رسانه بین‌الملل، سال پنجم، شماره ششم، بهار و تابستان 1399 ص 111-135.
خانیکی، هادی؛ حسینی، سیداحمد؛ افروز، احمد. (1394). نحوه انعکاس اخبار زندان های ایران و جهان در رسانه ها. علوم خبری، 14 (94): 32-5.
خبر گزاری صدا و سیما، ۲۸ دی ۱۴۰۳  ، کد خبر۴۴۳۳۰۵۷. برگرفته از آدرس الکترونیکی:https://www.iribnews.ir/fa/news/4433057/
-دهخدا (1385) «لغتنامه فرهنگ متوسط دهخدا»، تهران: دانشگاه تهران.
-روشندل اربطانی، طاهر، پورعزت، علی اصغر، عقیلی، وحید و لبافی، سمیه(1394). طراحی و تبیین مدل سیاستگذاری خبری بر اساس مولفه های بنیادین در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، پژوهشهای مدیریت عمومی، سال هشتم، شماره28، تابستان 1394، ص109-137.
-روشندل اربطانی(1394). پژوهشی بنیادین در حوزه مفاهیم نظری سیاستگذاری رسانه ای، فصلنامه مدیریت دولتی، دانشکدة مدیریت دانشگاه تهران دوره7، شماره 3 پاییز 1394 ص 481-504.
رهبر، عباسعلی، گلشاهی، محمد مهدی(1401). بایسته های دیپلماسی رسانه ای جمهوری اسلامی ایران در چارچوب سیاست موازنه قوا در دوران پسابرجام،  مدیریت بحران، دوره 10، شماره ویژه نامه کرونا ص71-84.
زابلی زاده، اردشیر. (1393). جنگ روایت ها. تهران: انتشارات سروش.
سبیلان اردستانی، حسن(1384). اصول، اهداف و سیاست‌های خبری در صداوسیما ، پژوهش های ارتباطی 1384شماره 41.ص 301-322.
ساروخانی، باقر(1386). روشهای تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگى
سوربن، ورنر، تانکارد، جیمز(1398). نظریه­های ارتباطات، (مترجم، علیرضا دهقان). تهران: دانشگاه تهران.
سیدامامی، کاووس؛ غفاری، مصطفی. (1394). نقش فضای مجازی در چارچوب سازی برای رای دهندگان. تهران: دانشگاه اما صادق.
شریفی، مهدی، صلواتیات، سیاوش و سلیم، حجت(1400).  شناسایی وظایف و الزامات اخلاقی رسانه های اسلامی در حوزه خبر و اطلاع رسانی، نشریه دین و ارتباطات، دوره 28، شماره ویژه نامه، ص196-225.
شومیکر، پاملاجی(1392). دروازه بانی، ترجمه حسین افخمی، تهران: نشر نی.
شقاقی، مهدی. (1392). فصل مشترک نظریه های علم ارتباطات با مسائل علوم کتابداری و اطلاع رسانی چیست؟. کتابداری و اطلاع رسانی، 16 (2): 142-119.
عقیلی، سیدوحید؛ سلطانی فر، محمد؛ میرزاخانی، مریم. (1390). بررسی روش های برجسته سازی اخبار در سایت های اینترنتی از دیدگاه کارشناسان ارتباطات. رسانه، 21 (2): 157-127.
علیزاده نظری، محمد، بصیریان جهرمی، حسین(1398). مقابله با تاکتیک عملیات روانی ایجاد تفرقه مذهبی و الزامات سیاستگذاری رسانه ای (مطالعه موردی: خبرگزاری تقریب، تسنیم و ایکنا)، نشریه مطالعات رسانه ای،  دوره:14 ، شماره47، ص 23-32.
کاظمی، احمد. (۱۴۰۳). «معاهده راهبردی ایران و روسیه؛ فرصت‌ها و چالش‌ها». بازیابی شده از: https://ahmadkazemi.com/?p=9129
کلانتری، عبدالحسین، روشنفکر، پیام و حسنی، حسین (1392). تحلیـل سیاست‌های رسانه‌ای در ایران (از برنامه‌های عمرانی پیش از انقلاب تا پایان برنامه چهارم توسعه، فصلنامه علمی رسانه، دوره 24، شماره 2 - شماره پیاپی 91، شهریور 1392ص 5-30.
گیل،دیوید، ادمز، بریجت(1384). الفبای ارتباطات، (مترجمان: محمد نبوی، مهران مهاجر و رامین کریمیان). تهران: دفتر مطالعات و برنامه­ریزی رسانه­ها.
محمدی، حمید(1387). سیاستگذاری رسانه ای، فصلنامه پژوهش و سنجش، دوره 15، شماره 53، ص69-93.
مهدی زاده، سیدمحمد؛ بروجردی، مهدخت؛ عسگرزاده، سیدمحسن. (1398). چارچوب سازی رویدادهای خبری توسط خبرگزاری ها در پیام راسن تلگرام. مطالعات رسانه‌های نوین، 5 (19): 60-35.
مهدی زاده، سیدمحمد (1389).  نظریه های رسانه اندیشه های رایج و دیدگاه انتقادی، تهران: انتشارات همشهری.
-مصباح یزدی، محمدتقی (1388) «آموزش فلسفه». تهران: چاپ و نشر بین‌الملل.
نصراللهی، اکبر؛ آشوبی، فاطمه. (1395). بررسی تطبیقی چگونگی پوشش خبری مرحله دوم هدفمندی یارانه ها در خبرگزاری فارس و خبرگزاری ایرنا.
یوسفی، اشکان، قاسمی، حاکم، درویشی، فرهاد، کشاورز ترک، عین الله و خالقی، علی(1402). ملاحظات و بایسته های سیاست گذاری رسانه ای جمهوری اسلامی ایران در افق 1414 با رویکرد آینده نگاری راهبردی، پژوهشنامه انقلاب اسلامی،  دوره13، شماره 48 ص1-26.
Freedman, D. (2008). The politics of media policy, Cambridge, UK, Polity Press.
 Freedman, D. (2010). Media Policy Silences: The Hidden Face of Communications Decision Makin. International Journal of Press/Politics, 15(3): 344-361.
Kwach, K. & Ronstel, T. (1999). The context of the regulation of TV broadcasting in East Asia, Gazette, 61(3-4): 255–273.
Liu, J., & Scheufele, D. A. (2016). A revisionist perspective on framing effects. Oxford research encyclopedia of politics. New York, NY: Oxford University Press.
McQuail, D, (2009). Mass communication theory, London: sage.
Napoli, P.M. & Seaton, M. (2007). Necessary Knowledge for Communications Policy: Information Asymmetries and Commercial Data Access and Usage in the Policymaking Process. Federal Communications Law Journal, 59(2): 295-330.
Sarkakiss, J. (2025). An introduction to policy process. Open University Press, McGraw-Hill Education.
Scheufel, D and Tewksbury, D2007“Framing, Agenda Setting, and Priming, Journal of Communication, Vol 57. No 1.
Smith, P. (2007). The Politics of Television Policy: the introduction of digital television in Great Britain, Lewiston, USA / Queenston, Canada / Lampeter, UK, The Edwin Mellen Press.
Shoemaker, P. J. (1991). Gatekeeping. Newbury Park, CA: Sage Publications.
Turow, J. (2009). Media Today, An Introduction to Mass Communication, 3rd Edition, Routledge publication.
Ward, D. (2008).Television and Public Policy: change and continuity in an era of Globalization,  Lawrence Erlbaum Association press