پژوهشنامه رسانه بین الملل

پژوهشنامه رسانه بین الملل

ظرفیت حضور نمایش‌های فارسی در رسانه‌های روسیه: فرصت‌ها و چالش‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مرضیه مرادی
دانشجوی دکتری مطالعات روسیه، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/imrl.2025.514766.1306
چکیده
در این مقاله، ظرفیت حضور نمایش‌های فارسی در رسانه‌های روسیه مورد بررسی قرار گرفته و فرصت‌ها و چالش‌های موجود در تولید و پخش محتوای فرهنگی ایرانی در این بازار به تفصیل تحلیل شده است. پرسش اصلی پژوهش این است: «« نمایش‌های فارسی چگونه می‌توانند با بهره‌گیری از ظرفیت‌های رسانه‌ای روسیه، ضمن انطباق با سیاست‌های فرهنگی و سلیقه مخاطبان، به ابزاری کارآمد در دیپلماسی فرهنگی ایران بدل شوند؟» با استناد به نظریه دیپلماسی رسانه‌ای و جهان‌محلی‌سازی رسانه‌ها، پژوهش حاضر ابتدا به مرور ادبیات در حوزه بازنمایی فرهنگی ایران در رسانه‌های بین‌المللی پرداخته و خلأ موجود در بررسی نمایش‌های فارسی‌زبان در رسانه‌های روسیه را شناسایی می‌کند. سپس با استفاده از رویکرد توصیفی-تحلیلی، سیاست‌های رسانه‌ای روسیه، سلایق مخاطبان و ساختار محتوایی این کشور بررسی شده و چالش‌های مرتبط با ورود محتوای غیرروسی به این بستر تحلیل گردیده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که ظرفیت‌های موجود در رسانه‌های روسیه می‌توانند به عنوان بستری مناسب برای ارائه محتوای فرهنگی و نمایشی ایرانی عمل کنند. با این حال، محدودیت‌هایی نیز موجب ایجاد چالش‌هایی در پذیرش و بازنمایی صحیح فرهنگ ایران می‌شوند. در نهایت، مقاله با ارائه توصیه‌های کاربردی در زمینه تولید محتوای نمایشی فارسی، پیشنهاد می‌کند که تمرکز بر آثار تاریخی، داستان‌های افسانه‌ای و مستندهای فرهنگی می‌تواند به تقویت تصویر ایران در رسانه‌های روسیه کمک و زمینه‌ساز تعامل و همگرایی فرهنگی بین دو کشور گردد.
کلیدواژه‌ها
رسانه
نمایش
ایران
روسیه
دیپلماسی رسانه‌ای

عنوان مقاله English

The potential for Persian dramas in Russian media: opportunities and challenge

نویسنده English

marzieh moradi
PhD Student in Russian Studies, Faculty of World Studies, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

In the contemporary era, media play a pivotal role in shaping the cultural and identity narratives of nations. Iran and Russia, with a long-standing history of cultural exchange and political relations, are currently experiencing notable transformations. This article explores the potential for the presence of Persian-language dramas in Russian media and provides a comprehensive analysis of the opportunities and challenges involved in the production and dissemination of Iranian cultural content within this market. The principal research question addressed is: "How can Persian dramas, by leveraging the capacities of Russian media and aligning with local cultural policies and audience preferences, serve as an effective instrument of Iran’s cultural diplomacy?" Drawing upon the theoretical frameworks of media diplomacy and media glocalization, this study examines Russian media policies, audience preferences, and content structures, while analyzing the obstacles associated with integrating non-Russian content into domestic platforms. The findings suggest that Russian media—characterized by extensive coverage, advanced broadcasting infrastructure, and robust communication networks—offer a promising platform for showcasing Iranian cultural and dramatic productions. Nevertheless, challenges such as state-centered content policies and geopolitical considerations hinder the full acceptance and accurate portrayal of Iranian culture. Conversely, emerging strategies in content creation, including collaborative ventures between Iranian and Russian producers, present viable pathways for cultural engagement by aligning dramatic content with local cultural sensibilities. The article concludes by offering practical recommendations for Persian drama production, emphasizing the focus on historical, mythological themes, and cultural documentaries can enhance Iran's cultural image within Russian media.

کلیدواژه‌ها English

Media
Drama
Iran
Russia
Media Diplomacy
فارسی
جلیلی، م.م. (1392). تحلیل محتوای تصویر ایران در رسانه‌های بین‌المللی. مجله مطالعات ارتباطی، 7(2)، 45–68.
جمشیدی، ع.، و نوریان، م. (1399). بازنمایی همکاری ایران و روسیه در روزنامه‌های اصلاح‌طلب ایرانی. فصلنامه رسانه و جامعه، 5(4)، 67–88.
جهان‌پرور، م.، و ربانی، س. (1398). دیپلماسی فرهنگی ایران و روسیه و نقش رسانه‌ها در تقویت روابط دو کشور. فصلنامه مطالعات اوراسیای مرکزی، 12(3)، 101–123.
حق‌بین، م. (1397). بازنمایی تصویر ایران در خبرگزاری‌های روسیه (ریانووستی و اینترفاکس). فصلنامه مطالعات رسانه‌های جهانی، 11(1)، 35–59.
حق‌شناس، م.، و اکبری، ع. (1399). بایسته‌های محتوایی دیپلماسی رسانه‌ای ایران در مناطق روس‌زبان. فصلنامه مطالعات رسانه‌ای، 14(2)، 21–44.
خسروی، ح.، و همکاران. (1394). دیپلماسی عمومی جدید و بستر‌سازی قدرت دیپلماسی رسانه‌ای. مجله پژوهش‌های ارتباطی، 9(1)، 23–48.
دستگردی، ف.، و همکاران. (1402). بازنمایی جنگ اوکراین در رسانه‌های فارسی‌زبان خارجی. فصلنامه مطالعات رسانه‌ای، 15(2)، 89–112.
ساداتی، ع. (1393). نقش دیپلماسی رسانه‌ای در دگرگونی‌های سیاست بین‌المللی. فصلنامه سیاست و رسانه، 6(2)، 9–30.
سعادت‌نژاد، ن. (1403). تصویر ایران در رسانه‌های روسیه: تحلیل خبرگزاری ریانووستی و روزنامه ایزوستیا. مجله مطالعات روسیه، 3(1)، 55–74.
مستکین، عبدالمهدی(1387). کارکرد دیپلماسی رسانه و تأثیر تعاملی آن بر پویاسازی محیط سیاست خارجی، فصلنامة عملیات روانی، سال پنجم، شماره 20 ، معاونت فرهنگی و اجتماعی نیروی مقاومت بسیج، 67-93.
معصوم‌زاده، م.، سرابی، ر.، و رضائیان، الف. (1400). راهبردهای سینمای ایران در عرصه بین‌المللی. پژوهش‌نامه ارتباطات فرهنگی، 10(3)، 77–96.
English
-          Diplomacy, propaganda and journalism in the digital media landscape. (2024). Journal of Global Media Studies, 18(2), 1–20.
-          FOM. (2023). Trust in mass media in Russia. https://wciom.com/press-release/trust-in-mass-media-in-russia
-           Gilboa, E. (1998). Media Diplomacy: Conceptual Divergence and Applications. Harvard International Journal of Press/Politics, 3(3), 56-75. doi: https://doi.org/10.1177/1081180X98003003005 (Original work published 1998)
-          Goryanova, L. (2019). Gender imbalance in Russian cinema: On the screen and behind the camera. Cultural Analytics. doi: https://culturalanalytics.org
-          Karyagin, A. (2017). Gender differences in movie genre preferences: A case study of Russian students. SSRN. doi:https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3072299
-          Nnaemeka, F. (2019). Glocalisation of social media contents for development. doi: https://www.researchgate.net/publication/352644992
-          Statista. (2022). Most popular online video platforms in Russia. doi:https://www.statista.com/statistics/1106905/most-popular-online-video-services-in-russia
-          Statista. (2023). TV genre preferences in Russia by age. doi:https://www.statista.com/statistics/1025959/russia-tv-genre-preferences-by-age/
-          Statista. (2023). TV genre preferences in Russia by age. doi:https://www.statista.com/statistics/1025959/russia-tv-genre-preferences-by-age/
-          Statista. (2023). TV genre preferences in Russia by occupation and age. doi:https://www.statista.com
-          Statista. (2024). Russian TV news channels by audience share. doi:https://www.statista.com/statistics/1054498/russian-tv-news-channels-by-audience-share/
-          Tacc. (2023). Russians spend about eight hours per day consuming media – official, https://tass.com/economy/1621899
-          The Moscow Times. (2025). The Role of National Broadcasters in Shaping Cultural Identity. doi:www.moscowtimes.com
Russian
-          Dzen. (2023) Современное состояние телевизионного рынка России [Current state of the Russian television market].doi: https://dzen.ru/a/X8Jh8NV-6SdSuSy0
-          Formula Advert. (2023). Обзор ведущих российских телеканалов: доли аудитории, специфика [Review of leading Russian TV channels: Audience shares, specifics]. doi: https://www.formula-advert.ru/stati/obzor-vedushhix-rossijskix-telekanalov-doli-auditoriya-speczifika
-          Krylova, E. (2024). Говорят и показывают: названы самые популярные телеканалы 2024 года. Izvestia. doi: https://iz.ru/1819794/elizaveta-krylova/govorat-i-pokazyvaut-nazvany-samye-popularnye-telekanaly-2024-goda
-          Levada Center. (2023). Основные источники информации и популярные журналисты. doi: https://www.levada.ru/2023/04/20/osnovnye-istochniki-informatsii-i-populyarnye-zhurnalisty/
-          Roscongress. (2024). Новые медиа России в эпоху постправды. doi: https://roscongress.org
-          roscongress. (2024). Новые медиа России в эпоху постправды. https://roscongress.org/materials/novye-media-rossii-v-epokhu-postpravdy/
-          Tinkoff Journal. (2023). Статистика телесмотрения в России: кто, что и сколько смотрит [Television viewing statistics in Russia: Who watches what and how much]. doi: https://journal.tinkoff.ru/television-stat/
-          Tvtower, (2024), История. doi:https://tvtower.ru/history/, visited: 30 march 2025