پژوهشنامه رسانه بین الملل

پژوهشنامه رسانه بین الملل

سناریوهای راهبردی شبکه جهانی جام‌جم در افق 5 ساله

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مدیریت رسانه، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.
2 دانشیار گروه مدیریت رسانه، دانشکده علوم انسانی و هنر، واحد دماوند دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران
3 دانشیار گروه ارتباطات، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران.
چکیده
مدیران رسانه‌ها برای مواجهه مناسب با تحولات نیازمند داشتن تصویری از احتمالات ممکن هستند تا بتوانند با اتخاذ تصمیم‌های پیش‌دستانه از غافلگیری مصون بمانند. بدون سناریوها یا تصاویر روشنی از آینده‌های ممکن، نمی‌توان برای شبکه‌های تلویزیونی برنامه‌ریزی کرد. شبکه جام‌جم از جمله این رسانه‌ها است که نیازمند سناریوپردازی است. بر این اساس، هدف این مقاله تدوین سناریوی مطلوب برای دیده شدن، جذب مخاطب و در دسترس بودن شبکه جهانی جام‌جم است. برای این منظور از روش سناریونویسی «جی بی ان» شوارتز با نمونه‌گیری هدفمند استفاده شده است. 25 خبره در پژوهش مشارکت داشتند که به این تعداد براساس اصل اشباع نظری اکتفا و برای تبیین این ویژگی­های شبکه جام‌جم از دیدگاه صاحب­نظران از روش مصاحبه عمیق استفاده شد. در سپهر رقابت رسانه­ای سناریوهای این شبکه برای بسترهای تولید و پخش برنامه­ها عبارت‌اند از: هوشمندسازی رسانه، رسانه پاک، عبور از رسانه منفعل و خط قرمزهای غیرواقعی، برانگیختگی نوستالژیک و رسانه متعامل. شبکه جام‌جم براساس سناریوهای پیش‌رو دارای شش ویژگی کلیدی است که می‌تواند از آن برای تهیه و تولید برنامه­ها استفاده کند. از دیدگاه صاحب­نظران موارد حیاتی و لازمه فعالیت‌های این شبکه عبارت‌اند از: سرعت (نشر و توزیع مطالب)، تنوع (در دسترس بودن)، تجهیز شبکه به فناوری­های روز، استفاده مطلوب از ظرفیت فضای مجازی و شبکه­های اجتماعی تعامل با مخاطبان (دو سویه و مستمر)،  تحریک احساس (حس نوستالژیک و جریان ساز).
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Strategic Scenarios for the Jame- Jam TV Network in the Next 5-Year Horizon

نویسندگان English

Mahmoudreza Najafzadeh Shahry 1
Hamidreza Hosseini Dana 2
davood Nemati Anaraki 3
1 PhD Student of Media Management, Semnan Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran.
2 Associate Professor, Department of Media Management, Faculty of Humanities and Arts, Damavand Branch, Islamic Azad University, damavand, Iran
3 Associate Professor, Department of Communicatiom and Media, IRIB University, Tehran. Iran.
چکیده English

Media managers, facing changes, need to have visions of likely future possibilities to cope reasonably with the next developments, because they can make decision preventively to avoid being surprised. Without scenarios or clear imagination of possible prospects, we cannot plan anything. This article has been written to realize demanded scenario about being seen and attracting the audience, and availability of the universal network Jaam-e-Jam. Writing scenario was done using the Shwartz GBN method and a targeted sampling method. 25 experts participated in the research, which this number was enough according to the theoretical saturation principal. The viewpoint of the experts and in-depth interview method have been used to explain these features of the universal network Jaam-e-Jam. In the field of media competition, the scenarios of this network for beds of producing and broadcasting programs are: making media intelligent, clean media, passing inactive media and red lines, nostalgic excitement, and interactive media. The findings of the research have shown six key features which the most important ones are: rapidity (releasing and distributing contents), variety (availability), equipping network with modern technologies, optimal usage of cyberspace and social media capacities on interaction with audience and feeling excitement (nostalgic feeling).

کلیدواژه‌ها English

Optimal Scenario
Technical Infrastructure
Social Networks
Virtual Space
Jame-Jam TV
امانپور، سعید و دیگران (1397). تحلیل وضعیت و تعین استراتژی های مبتنی بر سناریو در تاب آوری شهری (مورد پژوهی؛ کلانشهر اهواز). فصلنامه پژوهش وبرنامه ریزی شهری، 9 (35)، زمستان.
امیر، آرمان (1389). روش­های تحقیق در آینده­پژوهی. گزارش پژوهش. مرکز پژوهش و سنجش افکار صداوسیما. 
باهنر، ناصر و رامین چابکی (1393). تحلیل سواد رسانه­ای براساس مدل EC؛ مورد مطالعه: سیاست­های شورای عالی انقلاب فرهنگی. فرهنگ ارتباطات. شماره 60. صص 34-7.
البرزی، هادی و نصرالهی، اکبر (1397). تحلیل روندها و پیشران‌های مؤثر برخبر صداوسیما در 5 سال آینده. پژوهش‌های ارتباطی، 25(2)، 127-103.
بلالی، مجید، روشندل اربطانی، طاهر، ذوالفقارزاده، محمد مهدی (1391). بررسی وضعیت رقابت در سپهر رسانه‌ای کشور، فصلنامه راهبرد، 23(73)، 41-5.
چرماک، توماس، جی. (1393). برنامه­ریزی بر پایه سناریو. ترجمه فرامرز شاه‌محمدی و عباس صبوری. تهران: سازمان مدیریت صنعتی.
حاجیانی، ابراهیم (1391). مبانی، اصول و روش­های آینده­پژوهی. تهران: دانشگاه امام صادق.
خبرگزاری ایرنا، 9/11/1402.
خزایی، سعید و امیر محمودزاده (1392). آینده­پژوهی. اصفهان: علم­­آفرین و پارس­ضیاء.
خوش‌دهان، علی (13۸۸). آینده‌پژوهی با تکنیک سناریوسازی. تهران: مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران.
دیوید، فرد ار (1399). مدیریت استراتژیک. ترجمه علی پارساییان. تهران: دفتر پژوهش های فرهنگی
رضایان، احد و بیاتی، لیلا. (1396). سناریوهای حضور و فعالیت صداوسیمای مرکز چهارمحال و بختیاری در فضای مجازی در افق 1407، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، 23 (4)، 39-9. 
رمضانی، مریم و دیگران (1396). تعین استراتژی های مبتنی بر سناریو در سازمان زمین و مسکن شهر مشهد. فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد و مدیریت شهری، 5 (4).
شریفی، سید مهدی، حاج‌محمدی، علی، انصاری، نفیسه (1398). مدیریت منابع انسانی در صنایع خلاق. تهران: سازمان مدیریت صنعتی.
سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (یونیدو)، (1392). گزارش (7).
شوارتز، پیتر (1386). هنر دورنگری؛ برنامه­ریزی برای آینده در دنیایی با عدم قطعیت. ترجمه عزیز علیزاده. تهران: مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی، مرکز آینده­پژوهی علوم و فناوری دفاعی.
شونکر، بورکهارت، ولف، تورستن (1393). برنامه‌ریزی استراتژیک مبتنی بر سناریو. ترجمه محمدحسین بیرامی. تهران. دنیای اقتصاد
صلواتی، بهرام (1401). سالنامه مهاجرتی ایران، رصدخانه مهاجرت ایران، پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف.
صلواتیان، سیاوش و مسعودی، سارا (1392). پیش‌بینی سناریوهای موجود صنعت رسانه در سال 2020، همایش ملی آینده‌پژوهی.
صلواتیان، سیاوش، فرهنگی، علی‌اکبر، طبیبی، جمال‌الدین. (1394). نیازهای رسانه ای اسیب دیدگان از بلایای طبیعی: مطالعه موردی اسیب دیدگان از زلزله آذربایجان. فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 11(39)، 173-206.
طالبیان، حامد؛ مولایی، محمد مهدی (1394). کاربرد روش مالتی‌پول و تحلیل تناظر در آینده‌پژوهی و خط‏مشی‏گذاری. تهران: کنفرانس بین‌المللی الگوهای مدیریت در عصر پیشرفت.
علوی‌وفا، سعید. (1396)، چالش‌ها و موضوعات راهبردی رسانه ملی در افق 1404، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، 24 (89)، 64-31.
علی‌عسکری، عبدالعلی، صلواتیان، سیاوش، البرزی، هادی (1393). آینده‌پژوهی راهبردی صدا‌وسیمای جمهوری اسلامی ایران در فضای اینترنت، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی. 21 (77)، بهار، 69-96.
عمرانی، مهدی و همکاران (1394). آینده‌نگاری توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات، فصلنامه چشم‌انداز مدیریت دولتی، 6 (1)، 147-133. 
کورینش، ادوارد (1388). آینده‏پژوهی پیشرفته: نگاهی ژرف به اصول، مبانی و روش‏های آینده‏پژوهی. ترجمه سیاوش ملکی‏فر و فرخنده ملکی‏فر. تهران: اندیشکده صنعت و فناوری (آصف).
گروه آینده­اندیشی بنیاد توسعه فردا (1384). روش­های آینده­نگاری تکنولوژی. تهران: بنیاد توسعه فردا.
گلن، ژروم سی. و تئودور جی. گوردون (1390). سناریوها: توصیف­های داستان­گونه از آینده­های بدیل. ترجمه مرضیه کیقبادی. تهران: آینده­پژوه.
موسویان، سید مرتضی (1390). طراحی فضای سناریوی ترویج و آموزش فرهنگ مهدویت از طریق رسانه ملی، نشریه علمی قرآن و روان‌شناسی (18).
مولایی، محمد مهدی؛ طالبیان، حامد؛ مولایی، زینب (1394). ارائه چارچوب دسته‏بندی موضوعی برای دیده‏بانی ملی و پویش محیط کلان ایران. تهران: اولین کنفرانس ملی علوم مدیریت نوین و برنامه‌ریزی پایدار ایران.
ناصحی، مصطفی (1394). تفاوت کلیدی آینده‌پژوهی با برنامه‌ریزی استراتژیک،nasehi.blog.ir، تاریخ بازیابی 04/07/1402. 
نوریان، فرشاد، فلاح زاده، سجاد (1394). بازآفرینی بافت قدیم شهر آمل مبتنی بر استراتژی توسعه گردشگری و برنامه ریزی راهبردی سناریویی. نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی، دوره 20، شماره3، پاییز.
یزدانی، حمیدرضا، نوح پیشه، نیما (1395). برنامه ریزی استراتژیک مبتنی بر سناریو (مطالعه موردی: شرکت گروه اقتصاد سابین). چهارمین کنفرانس بین المللی مدیریت استراتژیک، 16 و 17 آذر 95.  
Godet, M., Durance, P. & Gerber, A (2008). Strategic Foresight La Prospective Use and Misuse of Scenario Building, LIPSOR Working Paper (10), Paris.
Lindgren, mats. Bandhold, Hans (2009). Scenario planning. The link between future and strategy. England: Publishedby Palgrove Macmilan.
Achtenhagen, L., Inwinkl, P., Björktorp, J., Källenius, R. (2018). More than two decades after the Cadbury Report: How far has Sweden, as role model for corporate-governance practices, come? International Journal of Disclosure & Governance, 15(4), 235-251
Puppis, M. (2019). A media policy for the digital future: Realizing the public interest and communication rights. Paper presented at the ECREA-CLP Workshop 2019
Nic Newman et al. (2019). Digital news report. Reuters Institute for the Study of Journalism. Available at:
Nielsen, Rasmus Kleis, Sambrook, Richard (2016). WHAT IS HAPPENING TO TELEVISION NEWS?. Digital news project. Reuters institute. Available at: