پژوهشنامه رسانه بین الملل

پژوهشنامه رسانه بین الملل

دیپلماسی فرهنگی دیجیتال: واکاوی ظرفیت‌ها و چالش‌های شبکه‌های اجتماعی در بهبود مناسبات فرهنگی بین‌المللی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جامعه شناسی فرهنگی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی،
2 دانشیار گروه جامعه شناسی و علوم اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه.، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/imrl.2025.544360.1335
چکیده
در عصر دیجیتال، شبکه‌های اجتماعی به عنوان ابزاری مؤثر، نقشی بی‌بدیل در شکل‌دهی به روابط بین‌الملل ایفا می‌کنند. این پژوهش با هدف بررسی نقش این شبکه‌ها در سیاست‌گذاری و توسعه روابط فرهنگی بین‌المللی ایران انجام شد. هدف اصلی، تحلیل تأثیر آن‌ها بر تعاملات فرهنگی ایران و ارائه راهکار برای بهره‌گیری بهینه در جهت تقویت دیپلماسی فرهنگی بود. این مطالعه با رویکرد کیفی و از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۸ متخصص حوزه‌های فرهنگی، رسانه و دیپلماسی انجام شد. داده‌ها با تحلیل مضمون و کدگذاری باز تجزیه و تحلیل گردید. جامعه آماری شامل اساتید دانشگاه، پژوهشگران و کارشناسان رسانه بود که به روش نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد شبکه‌های اجتماعی به عنوان ابزاری قدرتمند، دسترسی سریع به اطلاعات فرهنگی، ترویج فرهنگ ایرانی و ایجاد تعامل مستقیم با جوامع بین‌المللی را فراهم می‌کنند. این شبکه‌ها پلی برای معرفی فرهنگ، هنر و ارزش‌های ایرانی به جهانیان و ارائه تصویری مثبت از ایران هستند. با این حال، چالش‌هایی مانند امنیت اطلاعات، انتشار محتوای نادرست و محدودیت دسترسی به برخی پلتفرم‌ها، استفاده بهینه را با دشواری مواجه کرده‌اند. شبکه‌های اجتماعی پتانسیل بالایی برای تقویت روابط فرهنگی بین‌المللی ایران دارند. با این وجود، برای بهره‌گیری مؤثر، نیاز به تدوین استراتژی‌های جامع شامل آموزش کارکنان، تولید محتوای جذاب و مدیریت چالش‌های امنیتی است. این پژوهش پیشنهاد می‌کند سازمان‌های فرهنگی ایران با حضور فعال‌تر در شبکه‌های اجتماعی، به تقویت دیپلماسی فرهنگی و بهبود تصویر ایران در جهان کمک کنند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Digital Cultural Diplomacy: Analyzing the Capacities and Challenges of Social Networks in Improving Iran's International Cultural Relations

نویسندگان English

Tahereh Jahanparvar 1
Zahra Hazrati Someeh 2
Vahid Rashidvash 3
1 PhD candidate in cultural sociology, Department of Social Sciences, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran,Iran
2 Associate Professor, Department of Sociology and Social Sciences, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Central Tehran BranchIslamic Azad University, Tehran.Iran.
3 Assistant Professor, Department of Social Sciences. Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Central Thran branch.Islamic Azad University. Tehran. iran
چکیده English

This is a qualitative study investigating the role of social media in enhancing Iran’s international cultural relations, with a focus on the capacities and challenges of digital cultural diplomacy. Through in-depth, semi-structured interviews with 18 experts in the fields of culture, media, and diplomacy, this research highlights the key affordances of digital platforms, including rapid information dissemination, cultural promotion, and direct international engagement. However, it also underscores significant challenges, such as information security risks, misinformation, and platform restrictions. The findings suggest that social media platforms can serve as effective tools for cultural diplomacy, enabling the projection of a positive image of Iranian culture and values globally. To fully leverage these platforms, the study recommends the development of comprehensive strategies centered on content localization, capacity building, and security management. Ultimately, this research argues that a proactive and strategic engagement on social media can significantly enhance Iran’s international cultural relations and improve its global perception.

کلیدواژه‌ها English

Digital public diplomacy
Virtual culturalization
Intercultural interactions
Cultural content management
Digital cultural exchange

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 مهر 1404