پژوهشنامه رسانه بین الملل

پژوهشنامه رسانه بین الملل

رسانه و جنگ: تحلیل محتوای اخبار صفحات مجازی تلویزیون ایران اینترنشنال درباره جنگ اکتبر 2023 فلسطین و اسرائیل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد پژوهشگری علوم اجتماعی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد ، یزد، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
10.22034/imrl.2025.506315.1295
چکیده
در عصر رسانه، خبرها نه‌تنها بازتاب واقعیت‌اند، بلکه ابزارهایی راهبردی برای اثرگذاری بر افکار عمومی و جهت‌دهی گفتمان‌ها در سطح ملی و فراملی به شمار می‌آیند. بر این اساس، مفهوم «جنگ رسانه‌ای» به‌عنوان یکی از زیرشاخه‌های جنگ نرم، اهمیت ویژه‌ای در مطالعات ارتباطات سیاسی و امنیتی یافته است. پژوهش حاضر باهدف تحلیل محتوای اخبار منتشرشده در صفحات مجازی تلویزیون ایران اینترنشنال درباره جنگ ۲۰۲۳ میان فلسطین و رژیم اسرائیل انجام شده است. چارچوب نظری این تحقیق بر پایه نظریه چارچوب‌سازی و نظریه امپریالیسم رسانه‌ای شکل‌گرفته است. روش پژوهش، تحلیل داده‌بنیاد است و جامعه آماری شامل ۱۲۲ عنوان خبر در بازه زمانی ۷ اکتبر تا ۷ نوامبر ۲۰۲۳ از کانال‌های تلگرام، اینستاگرام و توئیتر (ایکس) ایران اینترنشنال است. داده‌ها با روش کدگذاری باز و محوری تحلیل شدند که در نتیجه آن ۷۶ مقوله فرعی، ۱۷ مقوله اصلی و یک ابرمفهوم استخراج شد. یافته‌ها نشان می‌دهد ایران اینترنشنال با برجسته‌سازی نقش حماس به‌عنوان آغازگر جنگ، نادیده‌گرفتن زمینه‌های تاریخی منازعه فلسطین و ارائه تصویری خشونت‌طلب و تروریستی از این گروه، تلاش داشته گفتمان مقاومت را تضعیف و گفتمان دفاع مشروع رژیم اسرائیل را تقویت کند. همچنین این رسانه، با تأکید بر نقش ایران در حمایت از حماس، سعی در نمایش چهره‌ای جنگ‌طلبانه از جمهوری اسلامی ایران داشته است. این پژوهش ابعاد پنهان‌تری از عملیات روانی رسانه‌های فراملی را آشکار می‌سازد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Media and War: Analysis of the News Content of the Virtual Pages of Iran International TV about the 2023 October War between Palestine and Israel

نویسندگان English

fatemeh birjandi 1
Saeid Khalkhali 2
1 Master of Social Sciences Research, Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran.
2 Master's student in Cultural and Media Studies, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

In the media age, news is not only a reflection of reality, but also a strategic tool for influencing public opinion and directing discourses at the national and transnational levels. Accordingly, the concept of "media war" as a sub-branch of soft war has gained special importance in political and security communication studies. The present study aimed to analyze the content of news published on the virtual pages of Iran International Television about the 2023 war between Palestine and Israel. The theoretical framework of this study was based on the theory of framing and the theory of media imperialism. The research method is qualitative content analysis, and the statistical population includes 122 news titles from the period of October 7 to November 7, 2023 from Iran International's Telegram, Instagram, and Twitter channels. The data were analyzed using open and axial coding, as a result of which 76 subcategories, 17 main categories, and one superconcept were extracted. The findings show that Iran International has attempted to weaken the discourse of resistance and strengthen the discourse of Israel’s legitimate defense by highlighting Hamas’ role as the initiator of the war, ignoring the historical context of the Palestinian conflict, and presenting a violent and terrorist image of this group. Also, by emphasizing Iran’s role in supporting Hamas, this media outlet has attempted to present a belligerent image of the Islamic Republic of Iran. This research reveals more hidden dimensions of transnational media psychological operations.

کلیدواژه‌ها English

Media and War
Qualitative Content Analysis
Iran International
2023 War
Palestine
Israel
ببی، ارل (1385). روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی. ترجمه رضا فاضل. تهران: سمت.
بشیر، حسن (1397). «دیپلماسی گفتمانی فلسطین و ظرفیت‌های نوین رسانه‌ای». فصلنامه گفتمان راهبردی فلسطین، 1(1)، 54-77.
حســنی، حســین و عبدالحســین کلانتری (1396). «تحلیل پدیدار شناختی تجربه زیســته کاربران شبکه اجتماعی تصویری اینستاگرام در ایران». فصلنامه مطالعات فرهنگ ـ ارتباطات. 33-63.
خسروشاهی، مهدی (1388). «بررسی تطبیقی نحوه پوشش اخبار جنگ 22 روزه غزه در دو سایت خبری بی‌بی‌سی فارسی و واحد مرکزی خبر»، رساله کارشناسی ارشد، دانشکده صداوسیما جمهوری اسلامی، دانشگاه تهران.
رحمان‌زاده، ســیدعلی (1389). «کارکرد شبکه‌های اجتماعی مجازی در عصر جهانی‌شدن». فصلنامه مطالعات راهبردی جهانی‌شدن. 49-78.
رسن علیوی البجای، صالح (1402). «تحلیل اخبار فلسطین در شبکه‌های BBC و العالم در دوره انتقال سفارت آمریکا»، رساله کارشناسی ارشد، دانشکده رسانه و ارتباطات، دانشگاه تهران.
رضا علیپور، مهناز (1392). «تحلیل محتوای مقایسه‌ای پوشش خبری اخبار جنگ 8 روزه غزه در سایت‌های خبری BBC فارسی و ایرنا»، رساله کارشناسی ارشد، دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
روشــندل اربطانی، طاهر، علی دیواندری و ســارا جانه (1390). «بررســی اثرات همگرایی بر مدیریت رسانه‌های خبری چاپی مورد مطالعه روزنامه همشهری». فصلنامه مدیریت دولتی. (39) 3. 8 ـ 5.
زابلی‌زاده، اردشیر (1393). چارچوب‌بندی خبر و رسانه. تهران: دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها.
ون‌دایک، تئون آ. (2006). تحلیل گفتمان انتقادی. ترجمه: باقر ساروخانی و دیگران. تهران: نشر علم.
سرابی، مجید، نصرالهی کاسمانی، اکبر، مجیدی قهردوی، نسیم و جبلی، پیمان (1400). «ارائه الگو برای پوشش خبری در شبکه پرس‌تی‌وی: مطالعه ادبیات نظری رسانه و رویکرد شبکه‌های بی‌بی‌سی ورلد و سی‌ان‌ان اینترنشنال به اخبار ایران». فصلنامه علمی وسایل ارتباط جمعی-رسانه. (2)33. 51-82.
غرباوی، یوسف (1397). «تحلیل گفتمان مسئله فلسطین در رسانه‌های خارجی فارسی‌زبان»، رساله کارشناسی ارشد، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران.
گنجی، بهرخ، پورجعفری، علیرضا و یارکه سلخوری، آرزو (1402). «تحلیل گفتمان اخبار ایران اینترنشنال درباره اغتشاشات پاییز سال 1401»، مجله علوم خبری، شماره 44، 80-92.
محک کار، ایمان و حلاج، محمدمهدی (1393). «شبکه‌های اجتماعی به دنبال چه هستند؟». فصلنامه دانش انتظامی خراسان شمالی. (1)2. 87-108.
مهاجری، زهرا و مطلبی، مسعود (1401). «بازشناسی دیپلماسی رسانه‌ای عربستان در غرب آسیا؛ مطالعه موردی عملکرد شبکه ایران اینترنشنال». فصلنامه مطالعات سیاسی. (56) 14. 69-83.
مهدی‌زاده، ســیدمحمد (1393). نظریه‌های رســانه اندیشه‌های رایــج و دیدگاه‌های انتقادی. تهران: انتشــارات همشهری.
نصرالهی کااسمانی، اکبر (1391). «چگونگی مدیریت بحران به‌وسیله رسانه و عوامل مؤثر بر کارکرد آن». فصلنامه رسانه. (1)23. 149-164.
نظری، جواد و مختاری پور، مرضیه (1388). «نقش مقوله‌ها و واحدها در تحلیل محتوا». کتاب ماه. شماره 14.
هوشیار، مهدی و مهدی‌زاده، سید محمد (1398). «چهارچوب‌سازی و گفتمان‌سازی رسانه‌ها در پوشش‌ اخبار (تحلیل گفتمان اخبار در پایگاه‌های خبر بی‌بی‌سی فارسی و ایرنا به پوشش وقایع خاورمیانه و شمال آفریقا)». فصلنامه علمی مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه، 1(7), 125-163.‎
Barbour, J. (2017). Media and the War on Terrorism: Conflict, Communication and Propaganda. Routledge.
Fuchs, Christian. 2010. “New imperialism: Information and media imperialism?” Global Media and ommunication, Vol.6(1)
Glubb, Sarah (2020), "Amid threats to UK staff, Iran International TV offers alternative to Tehran regime's narratives", Arab News, 13 Jan.
Herman, E. S., & Chomsky, N. (1988). Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media. New York: Pantheon Books.
Li, Q. Wu, X. & Wang, G. (2022). A bibliometric study of news discourse analysis.
Osakue, Stevenson Omoera. & Ibagere, Elo (2010) “Revisiting Media Imperialism: A Review of the Nigerian Television Experience”. The International Journal of Research and Review, Vol.5.
Seib, P. (2013). The Al Jazeera Effect: How the New Global Media Are Reshaping World Politics. Potomac Books.
Walker, James (2019), "News Services Company Running Iran International TV expands into Brussels with buyout", Press Gazette, 19 Feb.