پژوهشنامه رسانه بین الملل

پژوهشنامه رسانه بین الملل

بررسی مؤلفه های عدم موفقیت دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر ظرفیت های صنایع دستی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مهدی منیری 1
سیدرضا صالحی امیری 2
ابوذر ابراهیمی ترکمان 3
1 دانشجوی دکتری مدیریت امور فرهنگی، گروه مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی، دانشـکده مـدیریت و اقتصـاد، واحـد علـوم و تحقیقـات، دانشـگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی،واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/imrl.2025.500590.1284
چکیده
این پژوهش با هدف شناسایی دلایل موفق نبودن دیپلماسی فرهنگی ج.ا. ایران، با تأکید بر صنایع دستی انجام شده است. سؤالی که بناست در این پژوهش به آن پاسخ داده شده است این است که چرا ظرفیت­ های صنایع دستی ایران با وجود تنوع، کیفیت و اصالت، در موفقیت دیپلماسی فرهنگی در سطح بین ­الملل نقش موثری نداشته ­اند؟ روش تحقیق، از نوع کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی است. جمع ­آوری اطلاعات از طریق مصاحبه نیمه‌عمیق و پرسشنامه محقق‌ساخت، صورت گرفته است. جامعه آماری این پژوهش به دو دسته تقسیم شده است. دسته اول از صاحب نظران در حوزه روابط فرهنگی و بین ­المللی و دسته دوم از صنعت گران و صادرکنندگان صنایع دستی که به صورت هدفمند انتخاب شده ­اند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که چهار دسته عوامل در عدم کارآیی صنایع دستی در ارتقای دیپلماسی فرهنگی ج.ا. ایران نقش داشته­ اند: مشکلات ساختاری و مدیریتی، مشکلات اقتصادی، چالش ­های بین­ المللی و نهایتاً بی­ اعتنایی مسئولان به مقوله فرهنگ و مشتقات آن. نبود نگاه ملی به دیپلماسی فرهنگی و اهمیت آن در تعاملات بین المللی، همچنین مشکلات عدیده در تولید و صدور صنایع دستی باعث عدم اثربخشی مولفه ­های دیپلماسی فرهنگی در سیاست خارجی، روابط منطقه ­ای و بین ­المللی ج.ا. ایران گردیده است.
کلیدواژه‌ها
فرهنگ
دیپلماسی فرهنگی
صنایع دستی
روابط بین الملل
جمهوری اسلامی ایران

عنوان مقاله English

Examining the Components of the Failure of the Islamic Republic of Iran's Cultural Diplomacy with Emphasis on the Capacities of Handicrafts

نویسندگان English

Mahdi Moniri 1
Sayed Reza Salehi Amiri 2
Abouzar Ebrahimi Torkaman 3
1 PhD student in Cultural Affairs Management, Department of Cultural Management and Planning, Faculty of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Cultural Management and Planning, Faculty of Management and Economics, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Private Law, Faculty of Law, Theology and Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

This research aims to identify the reasons for the failure of cultural diplomacy with an emphasis on handicrafts. The question that is to be answered in this research is why the capacities of Iranian handicrafts, despite their diversity, quality and originality, have not played an effective role in the success of cultural diplomacy at the international level? The research method is qualitative and with a descriptive phenomenological approach. Data collection was carried out through semi-in-depth interviews and a researcher-made questionnaire. The statistical population of this research is divided into two groups. The first group consists of experts in the field of cultural and international relations and the second group consists of artisans and handicraft exporters who have been selected purposefully. The results of this research indicate that four groups of factors have played a role in the ineffectiveness of handicrafts in promoting cultural diplomacy in the Islamic Republic of Iran. Structural and management problems, economic problems, international problems and finally the indifference of officials to the category of culture and its derivatives. The lack of a national perspective on cultural diplomacy and its importance in international interactions, as well as numerous problems in the production and export of handicrafts, have led to the ineffectiveness of the components of cultural diplomacy in the foreign policy, regional and international relations of the Republic of Iran.

کلیدواژه‌ها English

Culture
Cultural Diplomacy
Handicrafts
International Relations
Islamic Republic of Iran
اصغری ثانی، حسین (1397). «تاثیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بر ماهیت روابط بین‌الملل». قابل‌دسترسی‌در:https://B2n.ir/x04810  
 بابایی، محمدباقر (1384). مبانی استراتژی فرهنگی از دیدگاه امام علی(ع). تهران: انتشارات سپاه پاسداران.
بصیری، محمدعلی، و خوانساری فرد، فهیمه (1395). «تبیین جایگاه دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در قفقاز جنوبی»، تخصصی علوم سیاسی، 12(35)، 79-104.
پهلوان، چنگیز (1378). فرهنگ­شناسی. تهران: انتشارات پیام امروز.
تاوز، روث (1395). درآمدی پیشرفته بر اقتصاد فرهنگ. ترجمه: احتشام رشیدی. تهران: انتشارات تیسا.
تقدس­نژاد، زهرا و شفیعا، سعید (1402). گزارش راهبردی در بررسی وضعیت صنایع دستی و آسیب شناسی آن. تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
جعفری هفت‌خانی، نادر و کوهکن، محمدرضا (1398). «آسیب‌ها و موانع تحقق مردمی‌سازی دیپلماسی فرهنگی در ایران: یک پژوهش کیفی». دو فصلنامه علمی مطالعات قدرت نرم، (1)9، 31-70.
حسن خانی (1384). «دیپلماسی فرهنگی و جایگاه آن در سیاست خارجی کشورها». دوفصلنامه دانش سیاسی، شماره دوم.
حسینی، سید حسین (1396). «آسیب‌شناسی سیاست‌های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه مازندران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی.
رستگاری، محمدحسین (1395). دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران: چالشها و چینشها. تهران: موسسه فرهنگی هنری پویه مهر اشراق. 
زال، محمدحسن و رمضانزاده لسبوئی، مهدی (1402). «آسیب‌شناسی وضعیت بازار صنایع دستی با رویکرد گردشگری میراث مطالعه موردی: شهرستان آمل». مجله گردشگری شهری. 10(3)، 89-110.
سازمان صنایع دستی (1403). «دیپلماسی فرهنگی و ارتباط آن با صنایع دستی». قابل دسترسی در: https://B2n.ir/u84202
سازمان صنایع دستی (1403). سند ملی توسعه صنایع دستی کشور مورخ 13/8/1403، مصوبه شماره 3465. قابل دسترسی در: https://B2n.ir/s56564
سلیمی، حسین (1379). فرهنگ­گرایی، جهانی شدن و حقوق بشر. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
شایسته­فر، مهناز و خزایی، رضوان (1393). «آسیب­شناسی بسته­بندی و عرضه محصولات صنایع دستی». فصلنامه علمی ترویجی علوم و فنون بسته­بندی، (20)5، 30-39.
صالحی امیری، سیدرضا و محمدی، سعید (1395). دیپلماسی فرهنگی. تهران: انتشارات ققنوس.
عالم، ریحانه و بدیعی، مرجان (1399). «آسیب‌شناسی سیاست فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با نگاهی بر جایگاه هویت ملی در سیاستگذاری فرهنگی». دولت پژوهی ایران معاصر. (4)6، 11-39.
قربانی گلشن­آباد، محمد (1400). «مولفه‌های دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در جمهوری آذربایجان». فصلنامه علمی پژوهشهای انقلاب اسلامی. (1)10، 303-326.
قوام، سید عبدالعلی (1393). روابط بین الملل: نظریه ها و رویکردها. چاپ هشتم. تهران: سمت.
کاوه پیشقدم، محمد کاظم و میرزا، هدی (1400). «دیپلماسی فرهنگی و جایگاه آن در سیاست خارجی کشورها». فصلنامه دانشنامه علوم سیاسی. (1)1، 18-48.
کوثری، مسعود و سرافراز، حسین (1394). «مواجهه سیاست‌گذاری فرهنگی با صنعت فرهنگ». راهبرد فرهنگ، شماره 30، 91-112.
کیقبادی، مرضیه. فخرایی، مرضیه. علوی، سارا. زواری، عبدالمجید (1387). از صنایع فرهنگی تا صنایع خلاق، شناخت صنعت فرهنگی. اندیشکده صنعت و فناوری (آصف)، اداره تبلیغات اسلامی، قم.
معاونت بررسی­های اقتصادی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران (1403). «وضعیت و الزامات  توسعه صنایع دستی». قابل دسترسی در: https://economy.tccim.ir/fulldoc
واسعی، مهدی (1403). «صادرات صنایع دستی در سال گذشته فقط ۳۲۵ میلیون دلار». قابل‌دسترسی‌در:https://B2n.ir/h00116
وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی (1399). سالنامه آماری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی.
وحید، مجید (1386). «بحثی در سیاستگذاری فرهنگی. فصلنامه سیاست»، (3)37، 287-306
Creswell, w. John, (2007), Qualitative Inquiry and research design; choosing among fiveapproaches, (Second Edition). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Moko, S. & Thompson, K.W. (1979).Cultural Diplomacy in World Politics (New York: Free Press).
MUIR, R., Colombo, E. & Ahmed, I. (2020). The Politics of Culture: An Interdisciplinary Interrogation of Popular Culture. London: Cambridge Scholars Publishing.
Verba, S. & Pay, l.w(1965). Political Culture and Political Development. Princeton University Press.

XML
فایل‌های تکمیلی/اضافی
4-13.pdf