پژوهشنامه رسانه بین الملل

پژوهشنامه رسانه بین الملل

شیوه‌های مؤثر در کاربست دیپلماسی عمومی انقلاب اسلامی در رسانه‌های برون مرزی صداوسیما

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محسن سوهانی 1
امیرحسام اسحاقی 2
حسن درزیان رستمی 2
1 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه، گروه مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/imrl.2024.421737.1209
چکیده
امروزه کشورهای‌ قدرتمند با استفاده از رسانه‌ به تأمین‌ منافع‌ خود و پیشبرد سیاست‌ خارجی‌ از رهگذر ‌تبلیغات‌ سیاسی و شکل‌دهی به افکار عمومی‌‌ می‌پردازند. ایران نیز از طریق رسانه‌های برون‌مرزی صداوسیما این سیاست را در سطح منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای پیگیری می‌کند. بر این اساس، هدف اصلی پژوهش حاضر تبیین دال‎ های گفتمان ‎سازی و شیوه‎ های مؤثر در کاربست دیپلماسی عمومی انقلاب اسلامی در رسانه‎ های برون‎ مرزی سازمان صداوسیماست. روش پژوهش، آمیخته (کیفی-کمی) است. ابزار پژوهش در بخش کیفی مصاحبه نیمه‌ساختار یافته و در بخش کمی، تحلیل معادلات ساختاری بوده است. بدین منظور، داده ‏های حاصل از تکمیل پرسشنامه توسط 25 صاحب‌نظر، در نرم‌افزار SPSS و PLS به‌منظور مدل‎ سازی معادلات ساختاری تحلیل شده است. صاحب‌نظران به روش نمونه‌گیری هدفمند از میان خبرگان حوزه‌های دیپلماسی و رسانه که بر مفاهیم نظری انقلاب اسلامی نیز مسلط بودند، انتخاب شدند. تعداد آنها بر اساس معیار اشباع نظری یافته‌ها حاصل شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که عوامل غیریت‎ سازی، اسطوره‎ سازی، هژمونی‌کردن، هم‎ ارزی، ساختارشکنی، به حاشیه ‎رانی و برجسته ‎سازی از شیوه ‎های مؤثر در کاربست دیپلماسی عمومی در رادیو و تلویزیون‎ های معاونت برون ‎مرزی سازمان صداوسیما و سبک زندگی اسلامی، وحدت ‎بخشی، رأفت اسلامی و خردورزی، استکبارستیزی، اندیشه ‎های ضدسکولاریستی و جهل‎ زدایی از دال‎ های گفتمان‎ سازی انقلاب اسلامی ایران در سطح بین ‎المللی هستند. نتایج تحلیل معادلات ساختاری مؤید کاربست توأمان این عوامل و مؤلفه‌هاست.
کلیدواژه‌ها
رسانه‌های برون‌مرزی صداوسیما
دیپلماسی عمومی
دیپلماسی رسانه‌ای
گفتمان انقلاب اسلامی

عنوان مقاله English

Effective Procedures for the Application of Public Diplomacy of the Iranian Islamic Revolution in the IRIB World Service

نویسندگان English

mohsen sohani 1
Amir Hesam Eshaqi 2
Hassan Darzian Rostami 2
1 PhD student in Media Management, Department of Communication, Journalism and Media, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran
2 Faculty Member of Communication, Journalism and Media Department, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran
چکیده English

Today, powerful countries use media coverage to secure their interests and advance their foreign policy through political propaganda and shaping public opinion. In the same way, Iran pursues this policy at the regional and extra-regional level through the IRIB World Service media. according to this, the main purpose of this research is to explain the discourse-making signs and effective methods for the IRIB World Service media, by applying Iranian public diplomacy. The method of the research was mixed (qualitative-quantitative). The research tool in the qualitative part has been a semi-structured interview and in the quantitative part, structural equation analysis. For this purpose, the data was collected from questionnaires answered by 25 experts and was analyzed by SPSS and PLS software to model structural equations. The experts were selected by purposive sampling technique among the community of experts in the fields of diplomacy and media, who were also familiar with the theoretical concepts of the Islamic Revolution. Their number was based on the theoretical saturation criterion of the findings. The findings of the research showed that the factors of alienation, myth-making, hegemonizing, equivalence, deconstruction, marginalization, and highlighting are effective methods in the application of public diplomacy in the IRIB World Service radio and television networks, and the Islamic lifestyle, Muslim unification, Islamic compassion and wisdom, anti-arrogance, anti-secularist thoughts, and ignorance elimination are the signs of the discourse of the Islamic Revolution of Iran at the international level. The results of the analysis of structural equations confirm the interrelated use of these factors and components.

کلیدواژه‌ها English

IRIB World Service
Public Diplomacy
Media Diplomacy
Islamic Revolution Discourse
امین ‎فرد، احمد (1399). راهبردهای ارتقای دیپلماسی عمومی‎‎ جمهوری اسلامی ‎‎ایران برای برون‌مرزی صداوسیما. پژوهشنامه رسانه بین ‎الملل، 5(6)، 110-89.
حسینی‌زاده، سیدمحمدعلی (1383). نظریه گفتمان و تحلیل سیاسی. علوم سیاسی، 7(28)، 212-181.
حسینی‌زاده، سیدمحمدعلی (1386). گفتمان به‌مثابه نظریه و روش. رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی، 12، 135-113.
خادم‌زاده، جواد، ایزدی، جهانبخش، و سلطانی، علیرضا (1399). آسیب‌شناسی ساختاری دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران. پژوهش‌های راهبردی سیاست، 9(34)، 141-107.
خسروی، افسانه، عنایتی شبکلائی، علی، و رزمجو، علی‌اکبر (1394). دیپلماسی عمومی جدید؛ بسترساز قدرت دیپلماسی رسانه‌ای. تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، 7(22)، 148-125.
خمینی، سیدروح‌الله (1389). اسلام ناب در اندیشه امام خمینی (س). ناشر: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
دعاگویان، داود (1388). نقش تلویزیون جهانی در دیپلماسی رسانه‌ای و سیاست خارجی. مطالعات عملیات روانی، 22، 173-151.
دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال‌الدین (1393). گفتمان اعتدال‌گرایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. سیاست خارجی، 28(1)، 33-1.
رضاخواه، علیرضا (1392). بیداری اسلامی و آینده محور مقاومت. زمان، 32، 33-32.
ساداتی، سیدنصرالله (1393). نقش شبکه‎های برون‎مرزی رسانه ملی در دیپلماسی رسانه‎ای با تأکید بر شبکه‎های العالم و پرس‌تی‌وی. پژوهش‌های ارتباطی، 21(3)، 120-99.
سلطانی، سیدعلی‌اصغر (1383). تحلیل گفتمان به‌مثابه نظریه و روش. نشریه علوم سیاسی، 7(28)، 180-153.
سلطانی، علی‌اصغر (1384). قدرت، گفتمان و زبان. تهران: نشر نی.
شجاعی‌زند، علیرضا (1386). بررسی امکان همزیستی دین و مدرنیته. نامه علوم اجتماعی، 30، 62-33.
عضدانلو، حمید (1380). گفتمان و جامعه. تهران: نشر نی.
غفاری قدیر، جلال، حسینی، جمال‌الدین، و مرادجانی، معصومه (1397). سیاست‎های مطلوب رسانه‎ای شبکه هیسپان تی‎وی برون‎مرزی «با رویکرد دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی‎‎ایران». پژوهشنامه رسانه بین‎الملل، 3(1)، 76-49.
فوکو، میشل (1392). دیرینه‌شناسی دانش. ترجمه نیکو سرخوش و افشین جهاندیده. تهران: نشر نی.
کسرایی، محمدسالار، و پوزش شیرازی، علی (1388). نظریه گفتمان لاکلا و موفه ابزاری کارآمد در فهم و تبیین پدیده‌های سیاسی. سیاست، 39(3)، 360-339.
گیلبوا، ایتان (1388). ارتباطات جهانی و سیاست خارجی. ترجمه حسام‌الدین آشنا و محمدصادق اسماعیلی. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق علیه‌السلام.
مارش، دیوید، و استوکر، جری (1399). روش و نظریه در علوم سیاسی. ترجمه امیرمحمد حاجی یوسفی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
میلز، سارا (1399). میشل فوکو (اندیشه‌گران انتقادی). ترجمه داریوش نوری. تهران: انتشارات آگاه.
محمدی، مصطفی (1394). نقش شبکه‎های برون‎مرزی رسانه ملی جمهوری اسلامی ‎‎ایران در بیداری اسلامی، پانزده خرداد، 5، 204-179.
مقدمی، محمدتقی (1390). نظریۀ تحلیل گفتمان لاکلا و موف و نقد آن. معرفت فرهنگی اجتماعی، 2(2)، 124-91.
مقام معظم رهبری (22/09/1388). .گفتمان یعنی یک مفهوم و یک معرفت در برهه‌ای از زمان در یک جامعه همه‌گیر بشود. قابل دسترسی در:
 https://farsi.khamenei.ir/newspart index?id=8513&nt=2&year=1388&tid=1090
منوچهری، عباس (1384). رهیافت و روش در علوم سیاسی. تهران: انتشارات سمت.
نای، جوزف (1389). قدرت نرم (ابزارهای موفقیت در سیاست بین‌الملل). ترجمه سید محسن روحانی و مهدی ذوالفقاری. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
میراحمدی، منصور، و شیری، مریم (1388). عدالت سیاسی در گفتمان اسلام سیاسی فقاهتی. علوم سیاسی، 12(48)، 89-63.
نباتیان، محمداسماعیل (1397). حوزه و راهبردهای اشاعه گفتمان انقلاب اسلامی. حوزه، 2، 66-73.
نوربخش، یونس، و سلطانیان، صدیقه (1389). جهانی شدن و چالش‌های دینی و ملی حاصل از آن. روابط خارجی، 2 (7)، 71-39.
ون‌دایک، تئون ای (1386). نظرات و ایدئولوژی‌ها در مطبوعات. ترجمه زهرا حداد و کوثر شهنی. رسانه، 18(4)، 118-85.
یورگنسن، ماریان، و فیلیپس، لوئیز (1389). نظریه و روش در تحلیل گفتمان. ترجمه هادی جلیلی. تهران: نشر نی.
Barston, R, P. (2006). Modern Diplomacy and International Relations. London: Pearson Education LKO.
Fisher, Ali (2009). Four Seasons in One Day. In: Routledge Handbook of Public Diplomacy, Ed. N. Snow and Ph. M. Taylor. New York: Routledge.
Gilboa, E. (2000). Mass communication and diplomacy: A theoretical framework. Communication Theory, 10, 275–309.
Hocking, Brian (2005). Rethinking the ‘New’ Public Diplomacy, In the New Public Diplomacy, edited by Jan Melissen. New York: Palgrave
Isherwood, Lisa, and Harris, David (2014). Radical Otherness: Sociological and Theological Approaches. Routledge.
McClory, J. (2011). The New Persuaders II. A 2011 Global Ranking of Soft Power. Institute for Government.
Melissen, Jan (2005). The New Public Diplomacy: Soft Power in International Relation. New York Palgrave Mac Millan.
Mouffe, Chantal and Laclau, Ernesto (1985). Hegemony and Socialist Strategy: Toward a Radical Democratic Politics. United Kingdom: Verso (New Left).
Zhang. Li (2010). The Rise of China: media perception and implication for international politics. Journal of Contemporary China, 19(64), 233-254.